Διεθνής επιστημονική ομάδα ανέλυσε αρχαίο μιτοχονδριακό DNA από δόντια Νεάντερταλ στην Πολωνία, αποκαλύπτοντας σπάνια γενετική εικόνα ομάδας που έζησε πριν από 100.000 χρόνια
Μια διεθνής ομάδα ανέλυσε αρχαίο μιτοχονδριακό DNA από οκτώ δόντια Νεάντερταλ που βρέθηκαν στο σπήλαιο Stajnia στην Πολωνία.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Current Biology, προσφέρει κάτι που σπάνια είναι δυνατό στην έρευνα των Νεάντερταλ: μια γενετική εικόνα πολλών ατόμων από το ίδιο μέρος και την ίδια περίπου χρονική περίοδο.
Τα δόντια ανήκαν σε τουλάχιστον επτά Νεάντερταλ που έζησαν πριν από περίπου 100.000 χρόνια, βόρεια των Καρπαθίων Ορέων.
«Αυτό είναι ένα εξαιρετικό αποτέλεσμα, γιατί για πρώτη φορά μπορούμε να παρατηρήσουμε μια μικρή ομάδα τουλάχιστον επτά Νεάντερταλ από την Κεντρική-Ανατολική Ευρώπη που έζησαν πριν από περίπου 100.000 χρόνια», λέει ο Andrea Picin, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Bologna και συντονιστής της έρευνας.
«Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα γενετικά δεδομένα των Νεάντερταλ προέρχονται από μεμονωμένα απολιθώματα ή από ευρήματα διάσπαρτα σε διαφορετικές τοποθεσίες και περιόδους. Στο Stajnia, αντίθετα, κατέστη δυνατό να ανασυντεθεί μια μικρή ομάδα ατόμων, προσφέροντας για πρώτη φορά μια συνεκτική γενετική εικόνα των Νεάντερταλ σε αυτό το μέρος της Ευρώπης».
Μια σπάνια και συνεκτική γενετική εικόνα
«Γνωρίζαμε εδώ και καιρό ότι το σπήλαιο Stajnia διατηρούσε εξαιρετικά ευρήματα, αλλά αυτά τα αποτελέσματα ξεπέρασαν τις προσδοκίες μας», δηλώνουν οι Wioletta Nowaczewska από το Πανεπιστήμιο του Wrocław και Adam Nadachowski από το Ινστιτούτο Συστηματικής και Εξέλιξης των Ζώων της Πολωνικής Ακαδημίας Επιστημών.
«Το να μπορέσουμε να ταυτοποιήσουμε μια τόσο αρχαία μικρή ομάδα Νεάντερταλ σε έναν τόσο σύνθετο χώρο αποτελεί σημαντικό επίτευγμα για την πολωνική έρευνα και για τη μελέτη των Νεάντερταλ στην Ευρώπη».
Τα ευρήματα ρίχνουν επίσης φως στο πώς μια συγκεκριμένη μητρική γενετική γραμμή των Νεάντερταλ εξαπλώθηκε στη δυτική Ευρασία.
Το μιτοχονδριακό DNA των ατόμων από το Stajnia ανήκει στην ίδια γενετική ομάδα που έχει εντοπιστεί σε Νεάντερταλ από την Ιβηρική Χερσόνησο, τη νοτιοανατολική Γαλλία και τον βόρειο Καύκασο.
Αυτό το μοτίβο υποδηλώνει ότι η γενετική αυτή γραμμή ήταν κάποτε ευρέως διαδεδομένη, πριν αντικατασταθεί αργότερα από άλλες γενετικές γραμμές που εμφανίζονται σε πιο πρόσφατους Νεάντερταλ.
Ενδείξεις οικογενειακών δεσμών
«Ένα ιδιαίτερα συναρπαστικό στοιχείο είναι ότι δύο δόντια που ανήκουν σε νεαρά άτομα και ένα που ανήκει σε ενήλικα μοιράζονται το ίδιο μιτοχονδριακό DNA», προσθέτει η Mateja Hajdinjak από το Ινστιτούτο Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Max Planck.
«Αυτό υποδηλώνει ότι τα άτομα αυτά μπορεί να ήταν στενά συγγενικά μεταξύ τους».
Η μελέτη συγκρίνει επίσης αυτά τα ευρήματα με τον Νεάντερταλ που είναι γνωστός ως Thorin, ο οποίος βρέθηκε στο σπήλαιο Mandrin στη Γαλλία. Ο Thorin φέρει παρόμοιο μιτοχονδριακό γονιδίωμα και έχει χρονολογηθεί περίπου πριν από 50.000 χρόνια.
«Η μελέτη μας υπενθυμίζει ότι οι αρχαιότερες χρονολογήσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται με μεγάλη προσοχή», εξηγεί η Sahra Talamo από το Πανεπιστήμιο της Bologna.
«Όταν οι τιμές ραδιοάνθρακα πλησιάζουν τα όρια βαθμονόμησης, είναι απαραίτητο να μην αποδίδεται μεγαλύτερη ακρίβεια από αυτή που επιτρέπουν τα δεδομένα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η σύγκριση μεταξύ αρχαιολογίας, ραδιοχρονολόγησης και γενετικής γίνεται καθοριστική».
Συμπέρασμα
Από αρχαιολογική σκοπιά, τα ευρήματα ενισχύουν την ιδέα ότι η Κεντρική-Ανατολική Ευρώπη διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ιστορία των Νεάντερταλ και δεν αποτελούσε περιφερειακή περιοχή.
Το σπήλαιο Stajnia και η νότια Πολωνία προσφέρουν ένα πολύτιμο πεδίο για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι Νεάντερταλ μετακινούνταν, αλληλεπιδρούσαν και αντάλλασσαν τεχνολογίες σε μεγάλες εκτάσεις της Ευρώπης.
www.bankingnews.gr
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Current Biology, προσφέρει κάτι που σπάνια είναι δυνατό στην έρευνα των Νεάντερταλ: μια γενετική εικόνα πολλών ατόμων από το ίδιο μέρος και την ίδια περίπου χρονική περίοδο.
Τα δόντια ανήκαν σε τουλάχιστον επτά Νεάντερταλ που έζησαν πριν από περίπου 100.000 χρόνια, βόρεια των Καρπαθίων Ορέων.
«Αυτό είναι ένα εξαιρετικό αποτέλεσμα, γιατί για πρώτη φορά μπορούμε να παρατηρήσουμε μια μικρή ομάδα τουλάχιστον επτά Νεάντερταλ από την Κεντρική-Ανατολική Ευρώπη που έζησαν πριν από περίπου 100.000 χρόνια», λέει ο Andrea Picin, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Bologna και συντονιστής της έρευνας.
«Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα γενετικά δεδομένα των Νεάντερταλ προέρχονται από μεμονωμένα απολιθώματα ή από ευρήματα διάσπαρτα σε διαφορετικές τοποθεσίες και περιόδους. Στο Stajnia, αντίθετα, κατέστη δυνατό να ανασυντεθεί μια μικρή ομάδα ατόμων, προσφέροντας για πρώτη φορά μια συνεκτική γενετική εικόνα των Νεάντερταλ σε αυτό το μέρος της Ευρώπης».
Μια σπάνια και συνεκτική γενετική εικόνα
«Γνωρίζαμε εδώ και καιρό ότι το σπήλαιο Stajnia διατηρούσε εξαιρετικά ευρήματα, αλλά αυτά τα αποτελέσματα ξεπέρασαν τις προσδοκίες μας», δηλώνουν οι Wioletta Nowaczewska από το Πανεπιστήμιο του Wrocław και Adam Nadachowski από το Ινστιτούτο Συστηματικής και Εξέλιξης των Ζώων της Πολωνικής Ακαδημίας Επιστημών.
«Το να μπορέσουμε να ταυτοποιήσουμε μια τόσο αρχαία μικρή ομάδα Νεάντερταλ σε έναν τόσο σύνθετο χώρο αποτελεί σημαντικό επίτευγμα για την πολωνική έρευνα και για τη μελέτη των Νεάντερταλ στην Ευρώπη».
Τα ευρήματα ρίχνουν επίσης φως στο πώς μια συγκεκριμένη μητρική γενετική γραμμή των Νεάντερταλ εξαπλώθηκε στη δυτική Ευρασία.
Το μιτοχονδριακό DNA των ατόμων από το Stajnia ανήκει στην ίδια γενετική ομάδα που έχει εντοπιστεί σε Νεάντερταλ από την Ιβηρική Χερσόνησο, τη νοτιοανατολική Γαλλία και τον βόρειο Καύκασο.
Αυτό το μοτίβο υποδηλώνει ότι η γενετική αυτή γραμμή ήταν κάποτε ευρέως διαδεδομένη, πριν αντικατασταθεί αργότερα από άλλες γενετικές γραμμές που εμφανίζονται σε πιο πρόσφατους Νεάντερταλ.
Ενδείξεις οικογενειακών δεσμών
«Ένα ιδιαίτερα συναρπαστικό στοιχείο είναι ότι δύο δόντια που ανήκουν σε νεαρά άτομα και ένα που ανήκει σε ενήλικα μοιράζονται το ίδιο μιτοχονδριακό DNA», προσθέτει η Mateja Hajdinjak από το Ινστιτούτο Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Max Planck.
«Αυτό υποδηλώνει ότι τα άτομα αυτά μπορεί να ήταν στενά συγγενικά μεταξύ τους».
Η μελέτη συγκρίνει επίσης αυτά τα ευρήματα με τον Νεάντερταλ που είναι γνωστός ως Thorin, ο οποίος βρέθηκε στο σπήλαιο Mandrin στη Γαλλία. Ο Thorin φέρει παρόμοιο μιτοχονδριακό γονιδίωμα και έχει χρονολογηθεί περίπου πριν από 50.000 χρόνια.
«Η μελέτη μας υπενθυμίζει ότι οι αρχαιότερες χρονολογήσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται με μεγάλη προσοχή», εξηγεί η Sahra Talamo από το Πανεπιστήμιο της Bologna.
«Όταν οι τιμές ραδιοάνθρακα πλησιάζουν τα όρια βαθμονόμησης, είναι απαραίτητο να μην αποδίδεται μεγαλύτερη ακρίβεια από αυτή που επιτρέπουν τα δεδομένα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η σύγκριση μεταξύ αρχαιολογίας, ραδιοχρονολόγησης και γενετικής γίνεται καθοριστική».
Συμπέρασμα
Από αρχαιολογική σκοπιά, τα ευρήματα ενισχύουν την ιδέα ότι η Κεντρική-Ανατολική Ευρώπη διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ιστορία των Νεάντερταλ και δεν αποτελούσε περιφερειακή περιοχή.
Το σπήλαιο Stajnia και η νότια Πολωνία προσφέρουν ένα πολύτιμο πεδίο για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι Νεάντερταλ μετακινούνταν, αλληλεπιδρούσαν και αντάλλασσαν τεχνολογίες σε μεγάλες εκτάσεις της Ευρώπης.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών